Bitki ve Çevre Dostları

Cennet Kazdağlarında Maden Aramasına Son...
Ana Sayfa Ağaçlar Çalılar İğne Yapraklılar Gül Bahçesi Salon Bitkileri Baharat Bahçesi İletişim

 

Bitkiler, bulunduğu yere kökleriyle tutunup gelişen, döl veren ve hayatını tamamladıktan sonra kuruyarak varlığı sona eren, yosun, ot, ağaç vb. canlıların genel adıdır. Bitkiler, GÖVDESİZ BİTKİLER ve GÖVDELİ BİTKİLER olarak ayrışır.

Ağaç: Boyu 5 metreden uzun dal sürgün ve yapraklarını tek bir gövdede taşıyan, düzenli boy büyümesi yapan çok yıllık odunsu bitkilerdir.
Ağaççık: Boyu en fazla 5 metre boylanan tek gövde üzerinde taçlanan ve fazla çap ve boylanma yapmayan küçük formlu ağaçlardır.
Çalı: Toprak seviyesinden dallanma yapan ve birçok gövdesi bulunan, fazla boylanmayan odunsu bitkilerdir.

Anadoluda sık karşımıza çıkan ağaç örnekleri :

ACER NEGUNDO (Dişbudak Yapraklı Akçaağaç) 20-25 metre boylanan ve 30-50 cm hatta1 metre çaplanabilen bir türdür. Tomurcukları mavi-beyaz yumurta şeklindedir. Karşılıklı dizilmiş tüysü yaprakları vardır. Mart ayında yapraklanmadan hemen önce çiçek açar. Çiçekler ‘V’ şeklinde çift kanatlı olup olgunlaşınca düşer. Nehir ve göllerin yataklarında ve bataklıklarda bulunurlar. İyi nemli ortamları severler. Killi, kumlu ve kayalık topraklara iyi adapte olurlar. Genellikle tohumla, çelik ve aşı ile üretilir.

ACER CAMPESTRE (Ova Akçaağacı)15-25 m. boylanan ve 1 metre çap yapabilen bir türdür. Tomurcukları yeşilimsi esmer renkli, pullar ile örtülü olup üzeri tüylüdür. Yaprakları 3-5 lobludur. Meyve kanatlıdır ve kanatlar arasında 180 derecelik açı vardır. Kuru nemli, taze balçıklı topraklarda iyi yetişir. Taze dalları çabuk kırılır. Su baskınları ve rüzgârlara dayanıksız bir türdür. Kent içinde, park ve bahçelerde grup halinde veya tek olarak kullanılır. Genellikle tohum ile üretilmekle beraber çelik ve aşıyla da üretimi yapılabilir.

ACER PALMATUM (Japon Akçaağacı) Dalları sarı-mor, yaprakları ilk çıktıklarında sarımsı kahverengi ve tüylüdür. Tohumlar kanatlıdır. Kanatlar arasında geniş bir açı vardır. Nisan mayıs aylarında çiçek açarlar. Ilıman yerleri sever. Besin isteği yüksektir. Şiddetli donlardan zarar görürler. Bu nedenle ülkemizde park ve bahçelerde rüzgârdan korunmuş alanlarda orijinal büyüklüğünden daha küçük olarak grup veya tek başına kullanılırlar.

ACER  PLATANOİDES  (Çınar Yapraklı Akçaağaç) 30 metreye kadar boylanabilen, geniş ve yuvarlak tepeli bir ağaçtır. Tomurcukları kırmızımtırak pembe renkli ve pulludur. Yaprakları uzun saplı ve 5 lobludur. Sonbaharda yapraklar sarı bazen kırmızı renk alır. Tohumla ve çelikle üretilir.

ACER SACCHARİNUM (Gümüşi Akçaağaç-Şeker Akçaağacı) 30-40 metre boylanabilir. Yaprakları 5 lobludur. Lobların ucu sivri ve kenarları ince dişlidir. Yaprakların üst yüzü yeşil, alt yüzü gümüşi beyaz renkte ve taze iken tüylüdür. Sonbaharda dökülmeden önce sarı bir renk alır. Nehir ve göl kenarlarında nemli fakat geçirimli dolgu topraklarda yetişir. Üretilmesi tohum yâda aşı ile olur.

AESCULUS CARNEA (Kırmızı Çiçekli Atkestanesi) 15-20 metre boyunda, 8-10 metre taç yapabilen bir bitkidir. Yaprakları koyu yeşil parlak, ışınsal dizili ve 5 parçadan oluşur. Mayısta açan çiçekleri rubi kırmızıdır. Meyveleri A. hipppocastanum’dan daha küçüktür. İyi bir gölge ağacıdır. Sıcak, güneşli ve gölge yerlerde iyi yetişir. Park ve bahçelerde kullanılır. Üretimi tohumla yapılır.

.  AESCULUS  HİPPOCASTANUM (Beyaz Çiçekli Atkestanesi) 20-25 metre boylanan, 12-15 metre taç yapan bu tür, kalın dallı ve kaba dokulu ve iyi bir gölge bitkisidir. Yapraklarının 5-7 tanesi ışınsal dizilimli, rengi koyu yeşildir. Mayısta beyaz çiçek açar. Sıcak ve güneşli yerlerde, ılıman iklimlerde, ışıklı ve yarı gölge yerde, nemli topraklarda yetişir. Üretimi tohum ekimi ile yapılır.

AİLANTUS ALTİSSİMA (Kokar Ağaç- Cennet Ağacı) 20-25 metre boylanan, 8-10 metre taç yapan, hızlı büyüyen bir bitkidir. Yaprakları tüylü ve olmuş yaprakları sonbaharda kırmızıdır. Haziran-temmuz ayında çiçek açar. Sıcak ve güneşli yamaçları sever. Kışı ağır ve sığ topraklara dayanır. Üretimi tohumla ve çelik ile yapılır. Toprak erozyonu kontrolünde, demir yolu şevlerinin tutulmasında, park ve bahçelerde grup ve tek olarak kullanılan, büyük kentlerin kirli havasına dayanıklı bir bitkidir.

ALBİZZİA JULİBRİSİN (Gül İbrişim- İpek Ağacı) 10 m.ye kadar boylanabilen 6 m. taç yapabilen bir ağaçtır. Tüysü, çift katlı bileşik yaprakları bulunmaktadır. Haziran ve temmuz aylarında çiçekleri açar. Çiçekleri pembe renkli ve güzel kokuludur. Sıcak ve ılıman iklimlerde, güneşli yerlerde yetişir, serin ve derin toprakları sever. Donlara ve rüzgâra karşı duyarlıdır. Ev bahçelerinin bina yakınlarında tek başına ve küçük gruplar halinde, rüzgârdan korunmuş alanlarda kullanılır. Üretimi tohum ve çelik ile(kök çeliği) yapılmaktadır.

BETULA PENDULA ( Ak Huş- Salkım Huş) 20 m. kadar boylanabilen dalları aşağı doğru sarkık bir ağaçtır. Gövde rengi beyaz renkli ve ince levhalar halinde soyulur. Yaprakları uzun saplı, çoğunlukla üçgenimsi yumurta biçimindedir. Huşlar, ılıman ve serin yerlerin ağaçlarıdır. Işık istekleri fazladır. Derin, zengin ve iyi drenajlı toprakları sever. Park ve bahçelerde yol kenarlarında kullanılabilir.

CATALPA BİGNOİDES (Sigara Ağacı) 10-15 metre boyunda, 6-10 metre taç yapan bir ağaçtır. Yaprakları yürek şeklindedir. Çiçekleri dikine başak biçimli, meyve kapsüllü, ince puro yâda uzun sigara şeklindedir. Ilıman ve sıcak iklimlerde, humuslu topraklarda, ışıklı ve yarı gölgede yetişen bir ağaçtır. Tohum ile üretilmektedir.

CERCİS SİLİQUASTRUM (Erguvan) 7-8 metre boylanan, geniş tepeli bir ağaççıktır. Yaprakları böbrek şeklinde, açık yeşil renklidir. Nisan mayıs aylarında açan çiçekler yapraklanmadan önce gövde ve kalın dallarda 3-6 sı bir arada erguvani pembe renklidir. Bol güneşli, yarı gölge ve korunaklı sıcak yerlerde, hatta kireçli ağır balçıklı topraklarda yetişir. Akdeniz ikliminin dışında kuzey bölgelerimizde de korunaklı bölgelerde de kullanılmaktadır. Tohum ile üretilmektedir.

ELEAGNUS ANGUSTİFOLİA (Adi İğde) 5-7 m boylanan 3-6 m yuvarlak tepe yapan bir ağaçtır. Açık yeşil renkte yapraklarının üst yüzü mat koyu yeşil, alt yüzü gümüşi beyaz renklidir. Haziranda açan çiçekleri çanımsı, içleri sarı, dışları gümüşi renkli ve hoş kokuludur. Meyveleri başlangıçta gümüşi sonra koyu turuncu renkte, zeytin iriliğinde, içi unlu ve tatlıdır. Rüzgâr perdesi oluşturmada, kumul durdurulmasında ve erozyon kontrolünde grup halinde veya tek olarak kullanılır. Güneşli, sıcak ve kuru yerlerde, kireçli ve tuzlu topraklarda, deniz suyu ile ıslanan topraklarda yetişir. Tohumla ve çelikle üretilir.

FRAXİNUS EXCELSİOR (Adi Dişbudak) 30-40 m boylanan 15 m taç yapan ve çok uzun yasayan bir bitkidir. Yaprakları bileşik yaprak şeklinde, sivri uçlu ve kenarları dişlidir. Mayısta salkım şeklinde sarı çiçek açar. Su istekleri fazladır, ancak kirli havaya, deniz suyuna ve su baskınlarına dayanabilir. Tohumla üretilir.

GİNKGO BİLOBA (Çin Yelpaze Çamı-Mabet Ağacı) Dünya üzerinde yaşamakta olan tohumlu bitkilerin en yaşlısıdır. 30-40 m boylanan ve yaprağını döken bir ağaçtır. Uzun saplı, geniş oyalı, fil kulağı veya yelpazeye benzeyen paralel damarlı yapraklar, sonbaharda dökülmeden önce altın sarısı renk alır. Tohumları büyük yuvarlakça, dış kısmı erik gibi etli, olgunlaşınca sarı renklidir. Tohumun eskimiş peynire benzeyen kokusu nedeniyle parklara dikilecek ağaçların erkek ağaç olmasına dikkat edilir. Değişik iklim ve topraklarda yetiştirilir. Genellikle tohumla üretilir.

GLEDITSIA TRIACANTHOS (Gladiçya) Yaprağını döken bir ağaç olan Gladiçya, 20-22 m kadar boy yapar ve tacı 15-16 m kadar yayılır. Sarımsı-turuncumsu, sonbahar rengi ile bitki mevsimlerin değişimini vurgular. Bitkinin küçük ve gösterişli olmayan, krem renkli çiçeklerini takip eden, 30 cm uzunluğunda fasulye gibi olan meyveleri, kış süresince dallarından sarkar. Dallarındaki 5 cm uzunluğundaki keskin dikenleri, yazları yapraklar tarafından gizlenir, kışın bitki yapraksız iken kendini daha çok belli eder. Soğuğa olduğu kadar sıcak ve kurağa da dayanıklıdır. Güneşli yerlerden hoşlanır. Drenajı iyi, kumlu, taşlı, kireçli topraklarda da yetiştirilebilir. Tohum veya çelikle üretilir.

KOELREUTERİA PANİCULATA (Güvey Kandili) Kışın yaprağını döken, 8-15 m boylanan bir ağaçtır. Sürgünlere sarmal dizilmiş yapraklarının kenarları dişli, alt yüzü damarları boyunca ince tüylü, sonbaharda sarı renklidir. Küçük sarı çiçekleri bir araya gelerek 50 cm’e ulasan salkım yapar. Yaz sonu veya sonbaharda çiçek açarlar. Kapsül şeklindeki meyveleri, kahverengimsi-sarı renktedir. Tohumdan üretilen ve değişik topraklara uyum sağlayabilen, güneşli ortamları seven bir türdür.

LABURNUM ANAGYROİDES (Sarı Salkım) Boylu çalı ya da 7 m'ye kadar boylanabilen küçük ağaçlardır. Sürgünler grimsi-yeşil renkli, basık tüylüdür. Sürgünlere çok sıralı sarmal olarak dizilmiş yapraklar üçgül şeklindedir. Yapraklarının ucu küt ya da dikensi sivri uçludur, alt yüzü genç iken ipeksi tüylüdür. Sarı renkli çiçekler, salkım halinde çiçek grupları oluşturur. İlkbahar sonlarında ortaya çıkan bu çiçek grupları aşağıya doğru sarkıktır. Meyveleri bakla şeklindedir. Sürgün, meyve ve tohumları zehirli olduğundan çocuk oyun alanları ve okul bahçelerine dikilmemelidir. En iyi gelişmesini, geçirgen topraklarda ve güneşli yerlerde yapmakla birlikte durgun su bulunan topraklar hariç her tür toprakta yetişebilmektedir. Üretimi tohum ve çelikledir.

LİRİDENDRON  TULİPİFERA (Lale Ağacı) 20-25 m boy yapan ve yuvarlak tepeli bir ağaçtır. Yapraklar uzun, geniş, üç loplu, ucu kesilmiş gibi düz köşelidir. Üst yüzü açık yeşil, alt yüzü mavimsi-soluk yeşil renklidir. Sonbaharda altın sarısı bir renk alır. Laleye benzer çiçekleri mayıs-haziran-temmuz ayında açar ve yeşilimsi-sarı-beyaz-turuncu renklidir. Çok iyi dekoratif bir park ve bahçe ağacıdır. Ancak soğuğa, rüzgâra karşı duyarlı olduğu için korunmuş alanlarda kullanılır. Besince zengin, verimli toprakları sever. Tohumla üretilir.

MALUS  FLORİBUNDA (Süs Elması) Kışın yaprağını döken, erken ilkbaharda, yapraklanmadan önce pembe renkli çiçek açan, dikkat çekici bir ağaççıktır.. Sık dallıdır. Koyu kırmızı renkli meyveleri kuşları cezbeder. Kumlu, killi ve drenajı sağlanmış topraklarda iyi yetişir.

MORUS ALBA-PENDULA(Ters Dut) Yapraklarını döken, sarkık dallı, ağaççık formunda bir dut cinsidir. Bol ışıklı ortamları, kireçli toprakları sever. Bol su ister. Tohum ve çelikle üretilir. Sarkık formlu dut, aşı ile üretilir.

PAULOWNİA İMPERİALİS 12-16 m boylanan, 20 m taç yapan, kışın yaprağını döken bir ağaçtır. Yaprakları ters kalp şeklinde, üstü tüylüdür. Çiçekleri soluk mavi-mor renkte, çan şeklindedir.15 yaşından itibaren meyve verir. Çiçekleri nisan–mayıs aylarında yapraklanmadan önce açar. Kahverengi meyveleri kış boyunca üzerinde durur.

PLATANUS ORİENTALİS (Doğu Çınarı) 25 m boy, 20 m taç yapar. Gövde kabukları küçük pulcuklar halinde kavlar. Yaprakları 5-7 loplu, lopları derin, oyuntulu ve açık yeşil renklidir. Nem isteği fazladır. Tohumla üretilir.

PLATANUS OCCİDENTALİS (Batı Çınarı) 30-40 m boy, 1-2,5 m gövde çapı yapabilen, yuvarlak tepeli bir ağaçtır. Gövde kabuklarının rengi, açık gri-mat beyazdır. Genç gövde ve dallarının kabukları büyük levhalar halinde kavlayıp dökülür. Yaprakları, 3-5 lopludur. Lopları fazla derin değildir ve uzun bir sapın ucunda teker teker bulunur. Ormanlarda rutubetli düzlüklerde, nehir ve dere kenarlarında rastlanır. Tohumla üretilir.

PRUNUS CERASİFERA (Süs Eriği) Yaprağını döken, 10 m boylanabilen bir ağaççıktır. Yumurta biçiminde, kenarları ince testere şeklinde, dişli yaprakları vardır. Mart-nisan aylarında yapraklanmadan önce açan beyaz çiçekleri ve kırımızı renkli meyveleri olan bir türdür. İyi drenajlı nemli topraklı ve güneşli yerlerde iyi gelişir.

PRUNUS SERRULATA (Süs Kirazı) 10-15 m boylanan, geniş taç yapan bir ağaçtır. Sürgünlere çok sıralı sarmal dizilmiş yapraklar, yumurtamsı ve ters yumurta biçiminde kenarları sıralı dişlidir. Yapraklar sürerken bakır kırmızı olup olgunlaşınca üstü kırmızımsı, alt yüzü mavi yeşil renklidir. Nisan sonu mayıs başında açan çiçekler katmerli ve pembe renklidir. Tohumla üretilir.

QUERCUS ROBUR (Saplı Meşe) Kışın yaprağını döken, 40 m ye kadar boylanan geniş tepeli bir ağaçtır. Yaprakları ters yumurta biçiminde, kenarları küt uçlu, meyveleri(palamutları) uzun yumurta biçimindedir. Tohumla üretilir.

RHUS  TYPHİNA (Sumak) Kışın yaprağını döken, nadiren 5 m den fazla boylanan, genellikle çalı dallı bir ağaççıktır. Sürgünlere çok sıralı sarmal dizilişli yaprakları, koyu yeşil renkli, sivri uçlu, alt yüzü mavi yeşil renklidir. Sonbaharda yaprakları, kırmızı-portakal rengine dönüşür. Erkek ve dişi çiçekleri ayrı ağaçlardadır. Haziran-temmuz aylarında açan çiçekleri yeşil-sarı renklidir. 15-20 cm uzunluğunda salkımlarda yer alır. Salkımlarda yer alan meyve kırmızı renklidir.

ROBİNİA PSEUDOACCACİA (Yalancı Akasya) 20-25 m boyunda, 8-10 m tepe tacı yapan bir bitkidir. 7-9 adet oval-eliptik yaprakçıklardan oluşan yaprakların üst yüzü, ekin yeşili, alt yüzü gri-yeşil renkli, sonbaharda sarı renklidir. Mayıs-haziranda açan çiçekleri beyaz renkte ve salkım şeklindedir. Bol güneşli, kuru humuslu toprakları sever. Kumlu-taşlı topraklarda daha iyi yetişir. Sonbahar donlarından zarar görür, rüzgâra karşı duyarlıdır.

SALİX ALBA (Ak Söğüt) 20-25 m boy yapan yuvarlak tepeli bir ağaçtır. Gövde kabuğu uzunlamasına çatlaklı, esmer-boz renklidir. Taze sürgünleri, yaprakları ve tomurcukları, ipek gibi yumuşak, beyaz tüylüdür. Yapraklarının üstü gri-mavi-yeşil renklidir. Alt yüzleri gri-beyazdır. Akarsu boylarında ve nemli topraklarda yaşar. Su taşkınlarına 1-2 ay dayanır. Çelikle üretilir.

SALİX BABYLONİCA (Salkım Söğüt) 8-10 m boylanan sarkık formlu bir ağaçtır. Yaprakları uzun, dar, uçları sivri, üst yüzü mat koyu yeşil, alt yüzü mat-gri-yeşildir. Sıcak ve derin topraklarda ve su kıyılarında iyi yetişir. Fidanlarının tepesine dikimden sonra birkaç yıl uygun budama yaparak biçimlendirmek gerekir. Çelikle üretilir.

SALİX MATSUDANA (Çin Söğüdü) 8-10 m boy ve dağınık bir tepe yapar. Yaprakları dar ve şeridimsi uzun, kenarları keskin dişlidir. Bazı düz dalları ve sürgünleri uzaklaştırmak gerekir. Çelikle üretilir.

SOPHORA   JAPONİCA (Japon Sophorası)15-20 m boylanan, 10-15 m taç yapan, kışın yaprağını döken bir ağaçtır. Dalları uzun, kıvrık ve koyu yeşildir. Yaprakları açık yeşil ve tüylüdür. Sonbaharda açık sarı renk alır. Ağustosta sarımsı-beyaz çiçek açar. Çiçeklerin 7 âdeti ya da fazlası bir arada bulunur. Güneşli ortamlarda, verimli topraklarda yetişir. Tohumla üretilir.

TİLİA  TOMENTOSA (Gümüşi Ihlamur) 40 m boylanabilen, 10-12 m tepe tacı yapabilen, sık dallı bir ağaçtır. Açık yeşil renkli yaprakları yürek biçimindedir. Haziran-temmuz aylarında sarımsı beyaz renkte 7-10 âdeti bir arada sarkan çiçekleri vardır. Yol ağaçlandırmaları ile park ve bahçelerde gruplar halinde kullanılır. Deniz ikliminde ve güneşli yerlerde yetişebildiği gibi kurak yerlerde de yetişebilir. Kirli havaya ve budamaya dayanıklıdır. Tohum ve aşı ile üretilir.


Oksijen Deposu, Doğa Harikası Kazdağları, Bir kaç Ton altın uğruna Katlediliyor...
Locations of Site Visitors
Tayfun ÖNAL
e-mail:onaltay@yahoo.com
Narçiçeği Sitesi Altınoluk / Balıkesir